Skóra wrażliwa i atopowa — jak ją rozpoznać i pielęgnować

Skóra wrażliwa a atopowa — czym się różnią?

Skóra wrażliwa to pojęcie szerokie, opisujące skórę, która reaguje podrażnieniem na bodźce, jakie normalnie nie powinny wywoływać negatywnych reakcji. Pieczenie po nałożeniu kremu, zaczerwienienie po zmianie temperatury czy swędzenie po kontakcie z niektórymi tkaninami — to typowe objawy nadwrażliwości. Atopowe zapalenie skóry (AZS) to natomiast przewlekła choroba zapalna o podłożu genetycznym i immunologicznym, charakteryzująca się nawracającymi epizodami suchości, świądu i wyprysków. Kluczowa różnica polega na tym, że AZS wiąże się z defektem bariery skórnej (często mutacją genu filagryny) i skłonnością do atopii — czyli alergii, astmy i kataru siennego. Obie sytuacje wymagają delikatnego podejścia, ale AZS często wymaga również leczenia farmakologicznego pod okiem dermatologa.

Co wyzwala podrażnienia?

Lista potencjalnych czynników drażniących jest długa i indywidualna dla każdej osoby. Wśród najczęstszych wymienia się składniki kosmetyków — alkohol denat., sztuczne barwniki, kompozycje zapachowe i silne konserwanty (formaldehyd, metylizotiazolinon). Czynniki środowiskowe, takie jak zimne powietrze, wiatr, suche ogrzewanie centralne i zanieczyszczenia, mogą nasilać suchość i podrażnienia. Stres psychiczny jest często niedocenianym wyzwalaczem zaostrzeń AZS — wpływa na układ immunologiczny i barierę skórną poprzez oś mózg-skóra. U osób z AZS kontakt z roztoczami kurzu domowego, sierścią zwierząt i niektórymi pokarmami może prowadzić do zaostrzeń choroby.

Bezpieczna rutyna pielęgnacyjna

Przy skórze wrażliwej i atopowej obowiązuje zasada minimalizmu — im krótsza lista składników (INCI), tym mniejsze ryzyko reakcji. Oczyszczanie powinno być delikatne — najlepiej sprawdzają się syndety (mydła syntetyczne) o pH zbliżonym do naturalnego pH skóry (4,5–5,5) lub woda micelarna bez alkoholu. Natychmiast po kąpieli, na jeszcze wilgotną skórę, nałóż emolient — bogatą bazę z ceramidami, cholesterolem i kwasami tłuszczowymi, która odbudowuje barierę i zapobiega utracie wody. Emolienty przy AZS powinny być stosowane obficie — nawet 200–500 g tygodniowo na całe ciało w okresach zaostrzeń.

Składniki, których lepiej unikać

Osoby z wrażliwą i atopową skórą powinny unikać produktów z retinoidami w wysokich stężeniach, kwasami AHA/BHA (przynajmniej w okresach zaostrzeń) oraz witaminą C w formie czystego kwasu L-askorbinowego, który może drażnić uszkodzoną barierę. Warto natomiast sięgać po ceramidy, pantenol, alantoinę, masło shea i olej z wiesiołka — to składniki o udowodnionej skuteczności w łagodzeniu podrażnień i odbudowie bariery. Przy skórze atopowej szczególnie polecany jest ektoina — naturalny aminokwas chroniący komórki przed stresem środowiskowym. Pamiętaj, że każdy nowy produkt warto przetestować na małym fragmencie skóry (np. za uchem) i odczekać 48 godzin przed pełną aplikacją.

Chcesz poznać indywidualny program pielęgnacji dopasowany do Twojej skóry?
Wypełnij ankietę diagnostyczną i otrzymaj spersonalizowaną analizę →